EΛΛΑΔΑ

Νικόλαος Λάος: Μια αναδυόμενη καινούργια πρόταση στη φιλοσοφία και στην πολιτική οικονομία

0

Μέσα στο 2021, αναμένεται η έκδοση του βιβλίου που συνέγραψε ο κοινωνικός διανοούμενος Νικόλαος Λάος με τίτλο «Πιάνοντας τον Ταύρο από τα Κέρατα: Αιτίες, Συνέπειες και Προοπτικές στην Πολιτειολογία και στην Πολιτική Οικονομία». Η έκδοση θα πραγματοποιηθεί από τις Εκδόσεις ΚΨΜ (https://kapsimi.gr/). Δεδομένου ότι αυτό το βιβλίο, εκτός από μια μεγάλη φιλοσοφική σύνθεση, θα περιέχει και έναν συστηματικό τρόπο θεώρησης της πολιτικής και της οικονομίας και θα προτείνει μια γενική θεωρία πολιτικής και οικονομικής οργάνωσης, επιδιώκουμε, με αυτή τη συνέντευξη, να γνωρίσουμε καλύτερα τον συγγραφέα και το υπό έκδοση βιβλίο του.

Παρακαλώ, μιλήστε μας για τον εαυτό σας και για την εκπαίδευσή σας. Πώς ενδιαφερθήκατε για τη φιλοσοφία και τις κοινωνικές επιστήμες; Ποιο ήταν το πρόγραμμα σπουδών που ακολουθήσατε;

«Δεδομένου ότι η σκέψη μου γενικώς και οι ερευνητικές και συγγραφικές μου δραστηριότητες ειδικώς είναι, σε μεγάλο βαθμό, προσδιορισμένες από τη μαθηματική μου εκπαίδευση και τη συστηματική ενασχόλησή μου με τον μαθηματικό μοντελισμό, τη μαθηματική φιλοσοφία και την επιστημολογία των φυσικών επιστημών, θα ήθελα, κατ’ αρχάς, να αναγνωρίσω ευγνωμόνως ότι τα ακόλουθα πρόσωπα έχουν διαδραματίσει καίριο ρόλο στην επιστημονική μου εκπαίδευση: ο Δρ. Θεμιστοκλής Μ. Ρασσιάς (εταίρος της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας του Λονδίνου, ακαδημαϊκός της Accademia Tiberina στη Ρώμη, καθηγητής στο University of La Verne κατά το χρονικό διάστημα 1982-1996 και από το 1996 καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο), ο οποίος μου δίδαξε Προχωρημένο Απειροστικό Λογισμό, Γραμμική Άλγεβρα και Διαφορικές Εξισώσεις και επόπτευσε την ερευνητική εργασία μου στα θεμέλια της μαθηματικής ανάλυσης και στη διαφορίσιμη δυναμική στο University of La Verne (La Verne, Καλιφόρνια), όπου ολοκλήρωσα τις σπουδές μου στα μαθηματικά (τμήμα της ερευνητικής εργασίας διατριβής που ολοκλήρωσα στο University of La Verne υπό την εποπτεία του Δρ. Θ. Μ. Ρασσιά εκδόθηκε το 1998 ως ο τόμος υπ’ αριθμ. 24 της επιστημονικώς προχωρημένης Σειράς Καθαρών Μαθηματικών του εκδοτικού οίκου World Scientific Publishing Company)· o Δρ. Χρήστος Κουτσογιώργης, ο οποίος μου δίδαξε Διακριτά Μαθηματικά, Αφηρημένη Άλγεβρα και Θεωρία Πιθανοτήτων (University of La Verne, 1994-1996)· και ο Δρ. Chamberlain Foes, ο οποίος μου δίδαξε τη γλώσσα προγραμματισμού PASCAL και με εισήγαγε στη μαθηματική πληροφορική (mathematical informatics) και στις εφαρμογές της στην επιχειρησιακή έρευνα (University of La Verne, 1995)».

Στη φιλοσοφία και στις κοινωνικές επιστήμες πώς βρεθήκατε;

«Αναφορικώς με την επιμονή και τη μεθοδολογική αυστηρότητα με τις οποίες ερευνώ διάφορα διανοητικώς προκλητικά φιλοσοφικά ζητήματα, θα ήθελα, κατ’ αρχάς, να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου στο τμήμα Φιλοσοφίας της Academia Teológica de San Andrés (Βερακρούζ, Μεξικό) της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στο Μεξικό (Iglesia Ortodoxa Ucraniana en México). Έχω αναγορευθεί διδάκτωρ Φιλοσοφίας από την προαναφερθείσα θεολογική ακαδημία, έχοντας ολοκληρώσει σε αυτήν τα ακόλουθα μαθήματα διδακτορικών σπουδών: Μεθοδολογία Φιλοσοφικής Έρευνας I & II, Θεολογία και Φιλοσοφία I–IV, Επιλεγμένα Θέματα Χριστιανικής Φιλοσοφίας I–IV, Σεμινάριο Έρευνας στη Χριστιανική Φιλοσοφία I–IV, και Ερμηνεία Φιλοσοφικών Κειμένων I & II. Ο πρύτανης αυτής της θεολογικής ακαδημίας, μητροπολίτης Δρ. Daniel de Jesús Ruiz Flores Μεξικού και Πάσης Λατινικής Αμερικής (της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας) αποτελεί πολύτιμο υποστηρικτή της εργασίας μου και με βοήθησε να εκτιμήσω τη σημασία της μελέτης της «πατερικής θεολογίας» –δηλαδή της σκέψης των εκκλησιαστικών Πατέρων και του τρόπου με τον οποίο διαμόρφωσαν την εκκλησιαστική δογματική–, καθώς αυτή η μελέτη: εξοικειώνει τον μελετητή με διαφορετικές γλώσσες και κουλτούρες, όπως η αρχαία ελληνική, η λατινική και η εβραϊκή, αλλά και με τις γλώσσες και τις κουλτούρες βάσει των οποίων διαμορφώθηκαν οι δευτερεύουσες βασικές πηγές της «πατρολογίας», δηλαδή η γαλλική και η γερμανική, περιλαμβάνει τη συστηματική μελέτη της κλασικής και της μεσαιωνικής φιλοσοφίας, απαιτεί τη διερεύνηση σημαντικών όψεων της ιστορίας του δικαίου και της ιστορίας της επιστήμης και, γενικώς, καλλιεργεί μια διεπιστημονική νοοτροπία. Η ευγνωμοσύνη μου επεκτείνεται προς τα ακόλουθα πρόσωπα: τον ιστορικό Δρ. Βασίλειο Χρηστίδη (ερευνητή στο Institute for Advanced Study, Princeton, ΗΠΑ και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων), ο οποίος μου δίδαξε ιστορία του παγκόσμιου πολιτισμού κατά τη διάρκεια των σπουδών μου στο University of La Verne (όπου επίσης δίδασκε Ιστορία)· τη διεθνολόγο Δρ. Hazel Smith και τον διεθνολόγο, οικονομολόγο και επιστημολόγο Δρ. Michael Nicholson, υπό την καθοδήγηση των οποίων μελέτησα την επιστημολογία και τη μεθοδολογία της διεθνούς πολιτικής στο London Centre of International Relations του University of Kent κατά το χρονικό διάστημα 1997-1998· τον επιστημολόγο και θεωρητικό της λογικής Δρ. Giuliano di Bernardo (καθηγητή στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Università di Trento, Ιταλία), ο οποίος έχει αποτελέσει πολύτιμο συνομιλητή και συνεργάτη μου σε ποικίλα φιλοσοφικά εγχειρήματα· και τον θεολόγο και φιλόσοφο Δρ. Conor Cunningham (καθηγητή στο Τμήμα Τεχνών του University of Nottingham, Αγγλία), ο οποίος με έχει βοηθήσει να πραγματοποιήσω μια σειρά σημαντικών φιλοσοφικών εκδόσεων».

Πώς συνδέετε τη θεωρητική κατάρτιση με την πρακτική, επαγγελματική δραστηριότητα;

«Η πολυδιάστατη καταστασιακή και, γενικώς, ιστορική επίγνωση που έχω αναπτύξει έχει ενισχυθεί από το επαγγελματικό μου υπόβαθρο ως στέλεχος ιδιωτικών εταιρειών πληροφοριών και εταιρειών παροχής επενδυτικών υπηρεσιών. Από τα πρώτα στάδια της επαγγελματικής μου ζωής, είχα πολλές ευκαιρίες να κατανοήσω σε βάθος τη λειτουργία του ιδρυμένου πολιτικού και οικονομικού συστήματος, δεδομένου ότι, ήδη στις αρχές της δεκαετίας του 2000, εργάστηκα ως προϊστάμενος διαπραγμάτευσης τίτλων σταθερού εισοδήματος και χρηματοοικονομικών παραγώγων στην ελληνική εταιρεία παροχής επενδυτικών υπηρεσιών Eurofinance Investment Services S.A. σε συνεργασία με μια αγγλική εταιρεία παροχής επενδυτικών υπηρεσιών και ένα βελγικό hedge fund, καθώς και, αργότερα, στο πλαίσιο άλλων εταιρειών, ως διαμεσολαβητής ξένου συναλλάγματος. Επίσης, ο Roman V. Romachev, ιδρυτής και πρόεδρος του εδρεύοντος στη Μόσχα επιχειρηματικού ομίλου R-Techno International Limited, ο οποίος περιλαμβάνει μια ιδιωτική εταιρείαπληροφοριών (R-Techno Ltd Private Intelligence Company) και εταιρείες παροχής οικονομικών, επιχειρηματικών και πολιτικών συμβουλών και ανα- λύσεων (Duemarx Ltd, Strategy Antago Ltd και R-Techno NC Ltd), μου έχει προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες εντρύφησης σε διεθνή πολιτικά και οικονομικά θέματα στο πλαίσιο της μακροχρόνιας συνεργασίας μας, καθώς με έχει διορίσει Partner (Εταίρο) του εν λόγω ομίλου εταιρειών και διεξάγουμε ποικίλες προσωπικές συζητήσεις που ενδυναμώνουν την εργασία μου στα πεδία της φιλοσοφίας, της επιστήμης και της πολιτικής. Έτσι, έχω αποκτήσει μια συστηματική και απομυθοποιητική αντίληψη για τα καπιταλιστικά μοντέλα και τις καπιταλιστικές και γενικότερες κρατικές ελίτ της Δύσης, της Ρωσίας/Ευρασίας και της Ασίας.

    Ο εμπλουτισμός της σκέψης μου ενισχύεται από τη διδασκαλία, και θα ήθελα να επισημάνω, ειδικώς, ότι οι φοιτητές μου στο Πανεπιστήμιο της Ιντιανάπολις (University of Indianapolis), Athens Campus, όπου το 2013 δίδαξα θεωρία και μεθοδολογία των διεθνών σχέσεων σε προπτυχιακό και σε μεταπτυχιακό επίπεδο (λαμβάνοντας μια υπέροχη αίσθηση ανταπόκρισης από τους φοιτητές μου και μια άριστη αξιολόγηση της διδακτικής εργασίας μου από τη διοίκηση του πανεπιστημίου), αποτέλεσαν επίσης αξιόλογες πηγές έμπνευσης και ενθάρρυνσης για την περαιτέρω ανάπτυξη των ερευνητικών και συγγραφικών δραστηριοτήτων μου, που κατέληξαν και συνοψίστηκαν στο παρόν βιβλίο.

    Επιπλέον, οι θέσεις μου έχουν ενδυναμωθεί από την εμπειρία μου ως συμβούλου και εκπαιδευτή στα πεδία του μαθηματικού μοντελισμού (ασχολούμενου με την εφαρμογή των μαθηματικών και της λογικής στη μελέτη ποικίλων προβλημάτων τόσο στις κοινωνικές όσο και στις φυσικές επιστήμες) και της νοοπολιτικής. Ορίζω και ασκώ τη νοοπολιτική ως τη συστηματική μελέτη και διαχείριση της προσωπικής και της κοινωνικής ζωής στο πλαίσιο του πληροφοριακού πεδίου που δημιουργείται από την επικοινωνία μεταξύ συνειδητών οντοτήτων, καλύπτοντας τη φιλοσοφία της ανθρωπολογίας, της ψυχολογίας, της κοινωνιολογίας, της πολιτικής και της οικονομίας). Ο όρος «νοοπολιτική» (“noopolitics” ή “Noopolitik”) χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τους Αμερικανούς ειδικούς στην αμυντική πολιτική Τζον Αρκουίλα (John Arquilla) και Ντέιβιντ Ρόνφελντ (David Ronfeldt) σε μια επιδραστική μελέτη τους που δημοσιεύθηκε το 1999 από τη RAND Corporation και προέρχεται από τους ελληνικούς όρους «νους» και «πολιτική». Ο όρος «νοόσφαιρα» (“noosphere”), που δηλώνει το διανοητικώς ανώτατο επίπεδο στο οποίο μπορεί να διεξαχθεί η νοοπολιτική, χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στη δεκαετία του 1920 από τον Ιησουίτη ιερέα και φιλόσοφο Πιερ Τεγιάρ ντε Σαρντέν (Pierre Teilhard de Chardin) και περιγράφει το νοητικό πεδίο που περιβάλλει ολόκληρο τον κόσμο, δηλαδή το παγκόσμιο δίκτυο σκέψης».

Πώς αντιλαμβάνεστε το έργο σας στη νοοπολιτική, η οποία είναι μια νέα, σχετικά, επιστήμη; Ποιο είναι το κύριο νοοπολιτικό σας κεφάλαιο με βάση το οποίο ασκείτε τη νοοπολιτική;

«Η εργασία μου στο πεδίο της νοοπολιτικής αποσκοπεί στο να υπερασπιστεί και να αναπτύξει περαιτέρω τον φιλοσοφικό λόγο της νεωτερικότητας, σύμφωνα με το σκεπτικό που εκθέτω στο βιβλίο μου «Πιάνοντας τον Ταύρο από τα Κέρατα: Αιτίες, Συνέπειες και Προοπτικές στην Πολιτειολογία και στην Πολιτική Οικονομία», που θα κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις ΚΨΜ σε λίγο καιρό. Η «νεωτερικότητα», ως φιλοσοφική έννοια, είναι αρρήκτως συνδεδεμένη με τις έννοιες της ανθρωπότητας και της ιστορίας. Ενώ άλλοι πολιτισμοί και άλλες πολιτιστικές κοινότητες εστιάζουν και βασίζονται σε μια ανιστορική έννοια αιωνιότητας, σε ιεροποιημένους τρόπους οργανισμικής σύλληψης της κοινωνίας και του κόσμου γενικώς, σε δεισιδαιμονίες και σε θρησκειοποιημένους θεσμούς μη επιδεχόμενους ορθολογικό αναστοχασμό, η ιστορική Δύση, βασισμένη στην κλασσική ελληνική φιλοσοφία και σε μια μακρά ευρωπαϊκή παράδοση ορθολογισμού, έχει γεννήσει τον φιλοσοφικό λόγο της νεωτερικότητας. Οι κύριες όψεις, οι κύριες διαστάσεις, της νεωτερικότητας είναι οι εξής: μια έμφαση στον ορθολογικό αναστοχασμό και στην ορθολογική σκέψη αντί της παθητικής εναρμόνισης με παραδοσιακές και μυθολογικές αρχές· μια δυναμική κατανόηση του χρόνου και μια έμφαση σε μια ιστορική εκδοχή του χρόνου, καθοδηγούμενη από τις αρχές της προόδου και της βελτίωσης, έναντι οποιασδήποτε εκδοχής του χρόνου είναι ανεξάρτητη και ανεξέλεγκτη από την ανθρώπινη συνείδηση· και μια ισχυρή εξάρτηση από κοινωνικούς θεσμούς δημιουργημένους από ανθρώπους για χάρη της ανθρωπότητας».

Ποιοι είναι οι σημαντικότεροι διανοούμενοι που έχουν επηρεάσει τη σκέψη σας;

«Κατ’ αρχήν, η σκέψη μου συναρτάται αρρήκτως με την οντολογική «γραμμή» πλατωνισμού-καρτεσιανισμού. Οι τέσσερις κύριοι φιλοσοφικοί πυλώνες της σκέψης μου είναι ο κριτικός ρασιοναλισμός του Ιμάνουελ Καντ (Immanuel Kant), ο ιστορικός υλισμός του Καρλ Μαρξ (Karl Marx), η ερμηνευτική θεωρία του Χανς-Γκέοργκ Γκάνταμερ (Hans-Georg Gadamer) και η δομοκρατία του Εμίλ Ντιρκέμ (Émile Durkheim). Στο βιβλίο μου «Πιάνοντας τον Ταύρο από τα Κέρατα: Αιτίες, Συνέπειες και Προοπτικές στην Πολιτειολογία και στην Πολιτική Οικονομία», εισηγούμαι μια μεγάλη φιλοσοφική σύνθεση των προαναφερθέντων, με βάση την οποία εισηγούμαι έναν νέο τρόπο θεώρησης της πολιτειολογίας και της πολιτικής οικονομίας. Και προβαίνω σε πρακτικές εισηγήσεις για την αντιμετώπιση των βασικών πολιτικών και οικονομικών προβλημάτων».

Πώς θα περιγράφατε συνοπτικά τους στόχους, το σκεπτικό και τα κύρια χαρακτηριστικά του αναμενόμενου βιβλίου σας «Πιάνοντας τον Ταύρο από τα Κέρατα: Αιτίες, Συνέπειες και Προοπτικές στην Πολιτειολογία και στην Πολιτική Οικονομία»;

«Πρόκειται για ένα πολυδιάστατο βιβλίο, και θα ήθελα να ευχαριστήσω το προσωπικό των Εκδόσεων ΚΨΜ για τον εντυπωσιακό, με βάση διεθνή standards που έχω υπόψη μου, επαγγελματισμό τους σε όλα τα στάδια της έκδοσης, καθώς και για την ευχαρίστηση που μου δίνει η συνεργασία μου μαζί τους. 

    Πρώτον, αυτό το βιβλίο παρέχει μια ολοκληρωμένη εκπαίδευση στη φιλοσοφία των κοινωνικών επιστημών (με έμφαση ιδιαίτερη στη φιλοσοφία της πολιτικής και στη φιλοσοφία της οικονομίας), καθώς και στη φιλοσοφία της ιστορίας. Υπό αυτό το πρίσμα, μπορεί να θεωρηθεί ως ένα εγχειρίδιο φιλοσοφίας. Σε αυτό το πλαίσιο, μελετώ την αλήθεια καθ’ εαυτή, το τι μπορούμε να γνωρίσουμε, το τι καθιστά έναν ισχυρισμό ορθολογικό, έγκυρο ή πλανημένο, το τι σημαίνει θεωρία, το ποια είδη θεωρίας υπάρχουν και σε τι χρησιμεύει καθένα από αυτά, την πραγματικότητα του όντος και ιδιαιτέρως την κοινωνική πραγματικότητα, τη σχέση μεταξύ της συνείδησης και του κόσμου, τα ηθικά κριτήρια και τη σχέση μεταξύ διαφορετικών ακαδημαϊκών πεδίων στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο αφαίρεσης και επιστημονικής αυστηρότητας.

    Δεύτερον, αυτό το βιβλίο παρέχει μια ολοκληρωμένη εκπαίδευση στην πολιτική θεωρία και στην πολιτική οικονομία. Υπό αυτό το πρίσμα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένα εγχειρίδιο πολιτικής θεωρίας και πολιτικής οικονομίας και αποσκοπεί στο να είναι χρήσιμο στους φοιτητές και στους ερευνητές αυτών των ακαδημαϊκών πεδίων, σε πολιτικούς και οικονομικούς αναλυτές, σε λήπτες πολιτικών και οικονομικών αποφάσεων και σε κάθε άνθρωπο που επιδιώκει, με κριτική και ορθολογική σκέψη και με ιστορική υπευθυνότητα, να κατανοήσει και να βελτιώσει την κοινωνική πραγματικότητα.

   Τρίτον, αυτό το βιβλίο καθιστά έναν φοιτητή και έναν ερευνητή στη φιλοσοφία ή/και στις κοινωνικές επιστήμες (ιδίως στην πολιτική θεωρία και στην πολιτική οικονομία) ικανό να αναπτύξει μια ολιστική προσέγγιση της πραγματικότητας του αντικειμένου των μελετών του, να αναλάβει διεπιστημονικές προσπάθειες, να κατανοήσει (και πιθανώς να πραγματοποιήσει) προόδους και ερευνητικές εργασίες σε διαφορετικά ακαδημαϊκά πεδία και να έχει περισσότερες πηγές έμπνευσης και γνωσιακής απόλαυσης. Υπό αυτό το πρίσμα, μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μια συμβολή στην παιδαγωγική και ως μια προσπάθεια αναζωογόνησης της νεωτερικής σκέψης σε όλες τις εκφάνσεις και εφαρμογές της. Συνεπώς, αυτό το βιβλίο μελετά και καλλιεργεί τη σκέψη με την πιο θεμελιώδη της έννοια, δηλαδή ως μια δομημένη σύλληψη του όλου ως όλου.     Τέταρτον, αυτό το βιβλίο επιδιώκει να υπερασπιστεί, να αναζωογονήσει και να εμπλουτίσει τη φιλοσοφική και την επιστημονική δομοκρατία (structuralism), τη δυναμική φιλοσοφία (γνωστή και ως δυναμοκρατία) και τη «σχολή» του κριτικού ρασιοναλισμού. Υπό αυτό το πρίσμα, μπορεί να θεωρηθεί ως μια ερευνητική μονογραφία στη δομοκρατία, στη δυναμοκρατία και στον κριτικό ρασιοναλισμό με εφαρμογές στη φιλοσοφία της ιστορίας, στην πολιτική θεωρία και στην πολιτική οικονομία. Σε αυτό το πλαίσιο, προτείνω και εξηγώ τη θεωρία και μέθοδο της «ορθολογικής δυναμικότητας» και μελετώ θεμελιώδη φιλοσοφικά, πολιτικά και οικονομικά προβλήματα υπό το πρίσμα αυτού που έχω ονομάσει και ορίσει ως «διαλεκτική της ορθολογικής δυναμικότητας». Έτσι, καταθέτω μια ολοκληρωμένη θεωρία της πολιτικής οικονομίας».

Ανησυχία για τις αυξήσεις και στο πετρέλαιο θέρμανσης – Δείτε την πορεία των τιμών από το 2011 μέχρι σήμερα

Previous article

Samsung: Διαρροή δείχνει επερχόμενο tablet με notch στην οθόνη

Next article

You may also like

Comments

Comments are closed.

More in EΛΛΑΔΑ